W skrocie
- Przepisy nie nakazują wprost przechowywania kopii zaświadczeń o zarobkach, ale dopuszczają ich gromadzenie w dokumentacji pracowniczej.
- Kopie zaświadczeń można wpiąć do części B akt osobowych, jednak z perspektywy porządku i RODO bezpieczniejsza jest odrębna teczka lub rejestr.
- Okres przechowywania należy powiązać z celem wydania zaświadczenia i ogólnymi terminami dla dokumentacji pracowniczej (co do zasady 10 lat, dla dokumentów płacowych nawet 50 lat).
- Brak polityki retencji grozi nadmiernym przetwarzaniem danych osobowych i problemami przy kontroli PIP lub UODO.
- Warto ujednolicić zasady dla wszystkich dokumentów kadrowo‑płacowych oraz zsynchronizować je z polityką przechowywania faktur i dokumentów księgowych.
Dlaczego temat kopii zaświadczenia o zarobkach jest problematyczny
Dla działów kadr i biur rachunkowych specjalizujących się w obsłudze kadr czynność wystawienia zaświadczenia o zarobkach jest codziennością. Pracownicy wnioskują o takie dokumenty przy okazji kredytów hipotecznych, pożyczek, zakupów na raty czy świadczeń socjalnych. Dopiero na etapie archiwizacji pojawia się kluczowe pytanie: czy i gdzie należy przechowywać kopię takiego zaświadczenia.
Ustawodawca nie wskazuje wprost kategorii „zaświadczenie o zarobkach” ani obowiązku przechowywania jego kopii. Regulacje odnoszą się natomiast do szeroko rozumianej dokumentacji pracowniczej oraz zasad retencji danych osobowych. To powoduje, że każda organizacja musi samodzielnie podjąć decyzję, jak ten obszar zorganizować – i umieć go obronić przed PIP, ZUS czy UODO.
Podstawa prawna: dokumentacja pracownicza i RODO
Dokumentacja pracownicza – najważniejsze przepisy
Obowiązek prowadzenia i przechowywania dokumentacji pracowniczej wynika w szczególności z art. 94 pkt 9b Kodeksu pracy. Szczegółowe zasady określa rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej (tekst jednolity dostępny w serwisie ISAP: isap.sejm.gov.pl).
Na stronie Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej szczegółowo opisano strukturę akt osobowych (części A, B, C itd.) i innych elementów dokumentacji pracowniczej: akta osobowe – informacje rządowe.
Z punktu widzenia przechowywania kopii zaświadczenia o zarobkach kluczowe są dwie zasady:
- katalog dokumentów w części B akt osobowych ma charakter otwarty (można tam gromadzić także dokumenty niewymienione wprost, ale związane z zatrudnieniem),
- okres przechowywania dokumentacji pracowniczej co do zasady wynosi 10 lat od końca roku, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł – chyba że przepisy odrębne przewidują dłuższy termin.
Okresy przechowywania dokumentacji płacowej
Osobno regulowane są terminy dla dokumentów płacowych i emerytalno‑rentowych. Dowody służące do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty (takie jak listy płac, karty wynagrodzeń, imienne raporty) przechowuje się nawet 50 lat od zakończenia pracy u danego płatnika, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Samo zaświadczenie o zarobkach do banku czy firmy pożyczkowej co do zasady nie jest dokumentem, który samodzielnie kształtuje prawo do świadczeń emerytalno‑rentowych – jest jedynie odzwierciedleniem danych już ujętych w ewidencji płacowej.
RODO i zasada minimalizacji danych
Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO) nakazuje przechowywać dane osobowe tylko tak długo, jak jest to niezbędne do celu, w którym zostały zebrane. W praktyce administrator (pracodawca lub biuro rachunkowe działające jako podmiot przetwarzający) musi odpowiedzieć na trzy pytania:
- Po co przechowuje kopię zaświadczenia (jaki jest cel przetwarzania)?
- Jak długo ten cel pozostaje aktualny?
- W jaki sposób zapewni regularny przegląd i usuwanie zbędnych danych?
Uwazaj: przechowywanie kopii zaświadczeń „na wszelki wypadek”, bez konkretnego i udokumentowanego celu oraz określonego czasu retencji, może zostać uznane przez UODO za naruszenie zasady minimalizacji danych.
Czy pracodawca musi przechowywać kopie zaświadczeń o zarobkach?
Analiza przepisów prowadzi do wniosku, że brak jest normy prawnej, która wprost nakazywałaby tworzenie i przechowywanie kopii zaświadczenia o zarobkach wydawanego na wniosek pracownika do celów komercyjnych (np. bankowych). Wydanie dokumentu wynika z obowiązku dbałości o słuszny interes pracownika, a nie z odrębnego przepisu o zaświadczeniach.
Dlaczego zatem zdecydowana większość działów kadr wykonuje kopie? Z dwóch powodów:
- dowodowego – aby w razie wątpliwości wiedzieć, jaka treść dokumentu opuściła firmę, kto go podpisał i jakie wynagrodzenie wykazano,
- organizacyjnego – aby łatwo odpowiadać na zapytania banków lub innych instytucji weryfikujących autentyczność dokumentu.
Takie działanie jest dopuszczalne, o ile zostanie właściwie osadzone w przepisach o dokumentacji pracowniczej i RODO, a zasady będą jasno opisane w procedurach wewnętrznych.
Akta osobowe czy oddzielna teczka – gdzie trzymać kopie?
Opcja 1: część B akt osobowych
Z formalnego punktu widzenia dopuszczalne jest wpięcie kopii zaświadczenia o zarobkach do części B akt osobowych, ponieważ jest to dokument związany z przebiegiem zatrudnienia. Nie jest to błąd skutkujący automatycznie sankcją ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.
Rozwiązanie to ma jednak istotne wady praktyczne:
- nadmierne „puchnięcie” akt osobowych przez liczne zaświadczenia do różnych instytucji,
- większa pracochłonność przy digitalizacji lub migracji do e‑teczek,
- utrudniona kontrola terminów retencji – zaświadczenia są rozproszone po wielu teczkach,
- wydłużenie kontroli PIP lub ZUS (inspektor przegląda wiele dokumentów nieistotnych dla jego celu).
Opcja 2: odrębna dokumentacja pracownicza – rozwiązanie preferowane
Coraz częściej rekomenduje się prowadzenie osobnej dokumentacji pod nazwą np. „Wydane zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach”. Może to być:
- teczka papierowa z podziałem na pracowników lub lata,
- rejestr elektroniczny (np. skany w uporządkowanej strukturze katalogów, powiązane z systemem kadrowo‑płacowym).
Takie podejście pozwala:
- zachować przejrzystość akt osobowych,
- łatwo ustalić i egzekwować terminy usuwania zaświadczeń (np. po 1–3 latach),
- szybko odnaleźć konkretny dokument przy zapytaniu z banku,
- jednoznacznie opisać proces w polityce retencji danych.
Dobra praktyka: w regulaminie pracy lub instrukcji kadrowej warto wprost wskazać, że kopie zaświadczeń przechowywane są w odrębnym zbiorze wraz z określeniem maksymalnego okresu retencji.
| Kryterium | Akta osobowe – część B | Odrębna teczka / rejestr |
|---|---|---|
| Zgodność z prawem | Dopuszczalne, katalog otwarty | Dopuszczalne jako element dokumentacji pracowniczej |
| Porządek dokumentacji | Ryzyko nadmiernego rozbudowania akt | Akta osobowe pozostają „szczupłe” |
| Kontrola retencji | Utrudniona – dokumenty rozsiane po wielu teczkach | Łatwa – jeden zbiór, jasne daty usunięcia |
| Przygotowanie do e‑teczek | Więcej skanowania i selekcji | Możliwość osobnego procesu digitalizacji |
| RODO – minimalizacja | Większe ryzyko przechowywania za długo | Łatwiej wdrożyć krótsze, uzasadnione okresy |
Jak długo przechowywać kopie zaświadczeń o zarobkach
Ustawy nie określają odrębnego, sztywnego terminu dla kopii zaświadczeń o zarobkach do celów komercyjnych. Okres przechowywania trzeba więc ustalić organizacyjnie, uwzględniając:
- czas, w jakim mogą pojawić się pytania z banku lub innej instytucji,
- ogólne terminy przedawnienia roszczeń (np. pracowniczych),
- wymogi RODO co do proporcjonalności i konieczności.
W praktyce częstym rozwiązaniem jest przyjęcie relatywnie krótkiego okresu (np. 1–3 lata) dla typowych zaświadczeń do banków czy firm pożyczkowych, przy jednoczesnym pozostawieniu pełnej historii wynagrodzeń w dokumentacji płacowej zgodnie z terminami ustawowymi (10 lub 50 lat – w zależności od rodzaju dokumentu i stanu prawnego).
Wskazowka: w polityce retencji danych warto oddzielnie opisać: akta osobowe, dokumentację płacową, rejestr wydanych zaświadczeń oraz okresy przechowywania dla każdej z tych kategorii.
- 10 latStandardowy okres przechowywania dokumentacji pracowniczej po ustaniu zatrudnienia (co do zasady).
- 50 latMaksymalny ustawowy okres przechowywania części dokumentów płacowych związanych z emeryturą i rentą.
Zaświadczenie „zwykłe” a dokumenty do celów emerytalno‑rentowych
Należy odróżnić:
- standardowe zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wystawiane na wniosek pracownika do banku, dewelopera, firmy pożyczkowej – dla nich nie ma odrębnego, długiego terminu ustawowego,
- dokumenty służące do ustalenia podstawy emerytury lub renty (np. szczegółowe zaświadczenia o okresach zatrudnienia i osiąganych zarobkach w konkretnej strukturze wymaganej przez ZUS) – dla nich okres przechowywania jest powiązany z przepisami emerytalno‑rentowymi i może być znacznie dłuższy.
Na oficjalnym portalu informacji podatkowo‑ubezpieczeniowych podatki.gov.pl oraz w serwisach ZUS opisano ogólne terminy przechowywania dokumentów istotnych dla świadczeń emerytalnych, choć nie zawsze wprost w kontekście samych zaświadczeń.
Procedura wydawania i archiwizacji zaświadczeń – krok po kroku
Dla biura rachunkowego obsługującego kadry lub działu HR w firmie dobrym rozwiązaniem jest ujednolicenie procesu w formie krótkiej instrukcji. Przykładowy schemat:
- Pracownik składa pisemny lub elektroniczny wniosek o zaświadczenie (z podaniem celu).
- Osoba upoważniona weryfikuje dane kadrowo‑płacowe i przygotowuje dokument według aktualnego wzoru.
- Zaświadczenie jest podpisywane przez osobę uprawnioną do reprezentacji pracodawcy.
- Wystawiony dokument jest rejestrowany w wykazie (data, pracownik, cel, numer sprawy).
- Kopia (papierowa lub elektroniczna) trafia do wyznaczonego zbioru (akta osobowe lub odrębna teczka/rejestr).
- Po upływie ustalonego okresu retencji kopia jest usuwana lub niszczona w sposób uniemożliwiający odtworzenie danych.
Bledy do unikniecia: brak rejestru wydawanych zaświadczeń, brak podpisu osoby uprawnionej, przechowywanie kopii bez ograniczenia czasowego oraz wysyłanie zaświadczeń do banków bez upewnienia się, że pracownik upoważnił do tego pracodawcę.
Jak powiązać zaświadczenia z polityką retencji innych dokumentów (faktury, KSeF)
Choć zaświadczenia o zarobkach należą do dokumentacji kadrowo‑płacowej, w praktyce decyzje o retencji danych powinny obejmować całość dokumentacji w firmie – także księgową i podatkową. W tym kontekście warto uwzględnić:
- obowiązkowe terminy przechowywania faktur VAT i ewidencji podatkowych,
- szczególne zasady archiwizacji faktur ustrukturyzowanych w KSeF (omawiane szerzej w artykule "Czy można wysyłać faktury PDF po wdrożeniu KSeF?"),
- ryzyka związane z błędnymi płatnościami z faktur, kaucjami i numerami kont (por. "Kaucja w KSeF: dlaczego poprawna faktura może wygenerować błędny przelew" oraz "Złośliwe oprogramowanie może podmienić numer konta w paczce przelewów").
Spójna polityka retencji dla dokumentów elektronicznych (faktury, deklaracje, dokumenty kadrowo‑płacowe, zaświadczenia) powinna określać:
- kategorie dokumentów i ich cele przetwarzania,
- minimalne i maksymalne okresy przechowywania w powiązaniu z przepisami,
- miejsce przechowywania (systemy, archiwa, segregatory),
- osoby odpowiedzialne za brakowanie i anonimizację danych.
Dla klientów, którzy archiwizują również faktury i dokumenty kosztowe w narzędziach typu workflow (np. w systemach takich jak Ewidencja Faktur oferowana przez FLYRO Sp. z o.o.), dobrym podejściem jest ujednolicenie schematu retencji dla wszystkich typów dokumentów w jednym regulaminie wewnętrznym.

Dobre praktyki dla działów kadr i biur rachunkowych
- Opracowanie krótkiej, pisemnej procedury wydawania oraz archiwizacji zaświadczeń.
- Wyraźne rozróżnienie: typowe zaświadczenia do banku vs. dokumenty o znaczeniu emerytalno‑rentowym.
- Ograniczenie zakresu danych w zaświadczeniu do tych, które są wymagane przez instytucję wnioskującą.
- Stosowanie odrębnej teczki lub rejestru dla kopii zaświadczeń, z jasno określonym terminem usuwania.
- Regularny (np. coroczny) przegląd zbioru zaświadczeń pod kątem upłynięcia okresu retencji.
- Powiązanie polityki kadrowej z ogólną polityką retencji dokumentów elektronicznych, w tym faktur z KSeF (zob. "KSeF bez kar do końca 2027 roku?" oraz "Jakie są kluczowe zmiany w KSeF w nowelizacji VAT 2026?").
Najczestsze pytania
Czy muszę przechowywać kopie wszystkich zaświadczeń o zarobkach?
Przepisy nie nakładają wprost obowiązku przechowywania kopii zwykłych zaświadczeń o zarobkach wydawanych np. do banku. Ich gromadzenie może być uzasadnione celami dowodowymi, ale musi być opisane w procedurze i zgodne z RODO. Jeśli nie ma realnej potrzeby dowodowej, można ograniczyć zakres lub czas przechowywania.
Czy zaświadczenie o zarobkach można wpiąć do akt osobowych?
Tak, ponieważ katalog dokumentów w części B akt osobowych ma charakter otwarty, a zaświadczenie jest powiązane z przebiegiem zatrudnienia. Z punktu widzenia organizacyjnego częściej rekomenduje się jednak odrębny zbiór, aby uniknąć nadmiernego „puchnięcia” akt i ułatwić kontrolę retencji.
Jak długo przechowywać kopię zaświadczenia wydanego do banku?
Nie ma jednego, ustawowo wskazanego terminu. W praktyce przyjmuje się zwykle relatywnie krótki okres (np. 1–3 lata), powiązany z przewidywanym czasem, w którym bank może zwrócić się o potwierdzenie informacji. Kluczowe jest spisanie tego okresu w polityce retencji danych.
Czy zaświadczenia o zarobkach mają 50‑letni okres przechowywania jak dokumenty płacowe?
Typowe zaświadczenie do banku nie jest traktowane tak jak listy płac czy karty wynagrodzeń, które służą bezpośrednio do ustalenia podstawy emerytury lub renty. Dla takich standardowych zaświadczeń ustala się zazwyczaj krótsze okresy retencji, natomiast pełna dokumentacja płacowa podlega dłuższym, ustawowym terminom.
Czy można przechowywać wyłącznie rejestr wydanych zaświadczeń bez ich kopii?
Takie rozwiązanie jest możliwe, jeśli uznasz, że dla celów dowodowych wystarczają dane z rejestru (data, beneficjent, cel, podstawowe kwoty). Wówczas treść zaświadczenia nie jest zachowywana, co ogranicza zakres przetwarzanych danych i może być korzystne z punktu widzenia RODO.
Jak połączyć retencję zaświadczeń z elektronicznym obiegiem dokumentów?
W systemach do obiegu dokumentów warto nadawać zaświadczeniom spójną kategorię i metadane (pracownik, data, cel, termin usunięcia). Dzięki temu można automatycznie oznaczać dokumenty do usunięcia po upływie okresu retencji i łatwo je odnaleźć przy kontroli. Podobne podejście stosuje się przy archiwizacji faktur elektronicznych i dokumentów z KSeF.